Utrechtpad, etappes 25 - 22, Baarn - Amersfoort

Hoeveel mensen zullen bij het horen van de plaatsnaam Baarn deze in verband brengen met water? Ik niet want bij Baarn dacht ik altijd een beetje aan de Oranjes, vooral aan bos, en zeker niet aan water. Toch heeft Baarn veel aan de aanwezigheid van dat water te danken. Want aan de oevers van de rivier de Eem is Baarn ooit in de 12e eeuw ontstaan. De rivier de Eem komt uit Amersfoort en stroomt op weg naar het Eemmeer onder meer langs Baarn. En laten de etappes 25 – 22 van het Utrechtpad nu van Baarn tot Amersfoort grofweg de loop van deze Eem volgen.

Samen met Bob wandel ik de genoemde etappes op woensdag 29 augustus 2007. Hij haalt mij daarvoor op in Zeist en met een omweg via Soest parkeren we de auto in Baarn bij het voormalige station van de Utrechtse Locaalspoorweg, thans eetcafé De Generaal. Ik verkeer in de veronderstelling dat we vanuit Baarn eerst de trein naar Amersfoort zullen nemen om vanaf daar "met de stroom van de Eem mee" terug te lopen naar Baarn. Bob denkt daar anders over en nadat we bij de Wizzl wat proviand voor onderweg hebben ingeslagen, gaan we tegen half twaalf al wandelend op "Utrechtpad".

Dit brengt ons zonder problemen door de bebouwing van Baarn (zie daar onder het kopje Baarn o.a. bij Bezienswaardigheden en Historie). Daarbij passeren we de ene fraaie villa na de andere, en het Cantonspark dat we letterlijk links laten liggen. In de "Bloemenbuurt"(?) vinden we opmerkelijk genoeg arbeiderswoningen die je tussen alle villa’s niet zo één twee drie in Baarn verwacht. Maar ook Baarn heeft industrie (gekend), variërend van een tapijtfabriek tot de gestampte muisjes van een bekende hofleverancier, dus vandaar waarschijnlijk. Wat verderop wacht een nieuwbouwwijk waar we een verrassend doorkijkje richting de Eem hebben. En we praten even met wat Baarnse jeugd die op weg zijn om te gaan vissen. Na het passeren van een fraai gelegen woonwagenkamp komen we bij de Eem zelf. Langs de oever van de Eem lopen we door een soort van uiterwaard.

We passeren zowaar enige zand- en grindindustrie, handig aan en af te voeren per schip en we komen langs een voormalige zweminrichting. "Zouden de Oranjes hier vroeger onbespied hebben gebadderd", zo vraagt Bob zich af. Iets verder ligt een restaurant maar dat laten we voor wat het is.

Het verbaast mij altijd weer hoe smal dit soort rivieren in werkelijkheid zijn. Toch wordt de Eem naast de gebruikelijke pleziervaart ook door vrachtschepen bevaren. De Eem ontstaat in Amersfoort waar de Barneveldse en Lunterse (ook wel Heiligenberger) Beek samenkomen. In een goede twintig kilometers kronkelt hij/zij naar de voormalige Zuiderzee en zo kunnen schepen verder richting bijvoorbeeld Amsterdam. Op de site van IVN Eemland vind je meer informatie over de Eem.

Via een rommelig en druk stuk Utrechtpad steken we via het viaduct van de A1 (en niet zoals mijn boekje zegt de A2) de Eem over om aan de overkant de richting van Amersfoort op te gaan. Het hoge viaduct geeft wel mooie vergezichten over Eempolder. Minder zicht hebben we op Grimmenstein, een terp met een 18^e eeuwse dwarsboerderij. In de middeleeuwen zou hier een heus slot hebben gestaan. Meer zicht hebben we over het ruime polderlandschap met een hoog flatgebouw in de Amersfoortse wijk Cattenbroek als blikvanger. En we zien, als we richting Baarn en Soestdijk kijken, de achterkant van de Naald van Waterloo.

Hoewel het prettig wandelen is in dit groene gebied, is het bankje dat we langs het fietspad richting de Krachtwijkerweg tegenkomen te verleidelijk om te negeren. We pauzeren er een heerlijk half uur, ondertussen genietend van de rust en ruimte. En van een militaire helikopter die aan één of andere oefening bezig is. Af en toe passeert een fietser en verder zien we weinig, ook niet aan vogels of andere dieren. Ook de Eem zien we eigenlijk niet zo vaak. We volgen zijn oevers op ruime afstand en het enige wat aan zijn aanwezigheid herinnert, is het witte zeil van een bootje dat met ons mee op lijkt te varen. Het is moeilijk voor te stellen dat toen de Eem nog een open verbinding met de Zuiderzee had, er hier regelmatig wateroverlast was. Een enkel wiel, de plas water die achter bleef na een dijkdoorbraak, is daar de stille getuige van. Trouwens, hier spreekt men niet over wiel maar over waai.

In de buurt van Hoogland passeren we de Kapel van Coelhorst. We besluiten een kijkje te nemen bij dit historische kapelletje en de daarbij behorende begraafplaats. Het is altijd interessant om op dit soort plekjes wat in de geschiedenis rond te neuzen. En het is maar goed dat er altijd en overal mensen zijn die zich opwerpen om dit soort cultuur historische monumenten te beschermen. Minder leuk zijn enkele recente graven die ons maar weer eens doen beseffen hoe gelukkig we zijn om gezond en wel te mogen rondwandelen.

"Meneer, wil u een kalebas kopen?". Dit vragen twee jonge ondernemers die hun koopwaar, kalebassen in diverse soorten en maten, vlak bij een druk kruispunt hebben uitgestald. Bob beloont deze prille ondernemers door een "pukkelkalebas" te kopen. Aan de kas te zien, doen beide heren goede zaken. Wij steken het kruispunt over en via een fiets- c.q. wandelpad lopen we zo Hoogland binnen. Langs de zuid-west rand van dit voormalig esdorp dat thans "gewoon" deel is van Amersfoort, komen we uiteindelijk in Amersfoort zelf. Ook zien we daar de Eem weer en wel op het punt waar het water van het Valleikanaal zich bij het Eemwater voegt.

Op het moment dat ik aan dit verslag werk, weet ik eigenlijk niet meer of we vanaf de brug over de Eem het Utrechtpad wel of niet hebben gevolgd. Volgens mijn boekje loopt dit namelijk aan de zuidkant van de Eem terwijl Bob en ik langs de noordkant zijn gewandeld. Dit gebied, Eemhaven, wordt behoorlijk opgeknapt en het zou zo maar een aanwinst voor Amersfoort kunnen worden. Onder de spoorlijn door komen we bij de Koppelpoort. Op dit punt waar de Eem zou beginnen, eindigen wij (bijna) onze tocht. We slingeren wat door de binnenstad van Amersfoort en we nemen een kijkje bij de Lange Jan. Bob gaat nog even op het kadastrale nulpunt staan en tegen vieren zijn we op station Amersfoort. Ruim 17 kilometer gelopen door een verrassend (Baarn en het water) en ruim landschap, eindigend in een fraaie en oude stad. Rest een vlotte terugreis per trein naar de auto in Baarn vanwaar we verder reizen richting huis. Samengevat:

"Van Baarn aan de Eem naar Amersfoort aan Zee",  zoals sommige pessimisten ons voorspellen. Mocht het ooit zover komen dan nemen ze ons niet meer af dat wij een prettige wandeling hebben gemaakt door een omgeving die veel aan het water heeft te danken.