Waterliniepad, etappes IX en X, Houten => Culemborg

Soms gaan de dingen wel eens anders dan je ze van te voren hebt bedacht. Zo ook met deze wandeling. Het eigenlijke plan voor vandaag, zondag 10 maart 2002, is om samen met Ed enkele etappes van het Trekvogelpad te gaan lopen, maar ik vind mijzelf, zonder Ed, terug op het Waterliniepad. Hoe dat komt?

Ed is geveld door griep en heeft zich afgemeld, de storm van gisteravond stremt nog steeds het treinverkeer tussen Amsterdam en Utrecht, en gisteravond heb ik op televisie het programma Weg van de Snelweg gezien, en daarin werd aandacht geschonken aan o.a. het Werk aan de Korte Uitweg en aan Fort Honswijk. Dit alles tezamen heeft mij doen besluiten om met de auto naar station Houten te rijden om daarvandaan de etappes IX en X, resp. 10 en 9 kilometer, van het Waterliniepad te lopen met als eindbestemming station Culemborg. Zo komt het dus.

We beginnen vandaag met een waarschuwing. In tegenstelling tot wat er in de routebeschrijving staat vermeld en wat Weg van de Snelweg liet zien, zijn op dit moment, maart 2002, door problemen met de benodigde vergunningen het theehuis en de camping van het Werk aan de Korte Uitweg gesloten!

De auto parkeer ik om even over half negen in het oude centrum van Houten en ik begeef mij op pad. Dit zijn de eerste etappes die ik aan de hand van de in het boekje beschreven routes ga lopen en op het gedeelte in Houten na zijn de beschrijvingen samen met de bijbehorende kaart ruim voldoende om zonder problemen de juiste route te volgen. Alleen het deel door Houten kost mij enige moeite, vooral doordat ik niet conform de beschrijving vanaf het station ben gestart, maar gelukkig is Houten rijkelijk bedeeld met informatieborden zodat ik al snel op het goede spoor zit.

Het is zonnig weer en er staat een dun windje die het voor mijn gevoel kouder doet lijken dan de vier graden die onderweg werden aangegeven. Op wat kerkgangers en andere vroege vogels na is het in Houten op dit uur van de dag nog erg rustig.

Al snel verlaat ik Houten om een lange aanloop te nemen richting het Amsterdam-Rijnkanaal. Ik passeer een grote manége en als ik halverwege deze lange weg, de Veerwagenweg, schuin naar rechtsachter kijk, zie ik het silhouet van de Utrechtse Domtoren. Het verrast mij altijd weer dat je de Dom vanaf zoveel plaatsen kunt zien. Een ander markant bouwsel dat ik vandaag bijna overal vandaan kan zien, is de televisiemast van Lopik. Ik zie de mast schuin rechtsvoor me met op de voorgrond de Beatrix-sluizen van Nieuwegein. Het motto van vandaag: "Loop-ik of Lopik".

Langs het kanaal zie ik dat er al veel weidevogels terug zijn. Zo zie en hoor ik naast de altijd aanwezige eenden en zwanen, weer kieviten, grutto's, en scholeksters. Ook rennen er wat hazen rond. Nog wel, want ook hier rukt de bebouwing, van Houten, hard op. En dan denk ik wel eens aan wat een vreemde gewaarwording het voor zo'n trekvogel moet zijn als hij na de winter terugkeert naar wat eens zijn vertrouwde weiland was en waar nu ineens allemaal huizen staan. En de "deskundigen" maar klagen dat het zo slecht gaat met bijvoorbeeld de grutto. Hoe zou dat toch komen?

Als ik de twee bruggen over het kanaal nader, zie ik aan de linkerkant het 14e eeuwse torentje van ridderhofstad Schonauwen. Binnenkort ook opgenomen temidden van bebouwing, gelukkig wel omgeven door een soort park, zegt men. Om 09:45 uur loop ik over het fietspad van de brug voor het auto- en fietsverkeer. Ver naar links zijn de glooiingen van de Utrechtse Heuvelrug te onderscheiden en dichterbij zweeft een miauwende buizerd. Aan de overkant van het kanaal loop ik weer onder beide bruggen door. Even neus dicht en dan gaat het richting het dorp Schalkwijk.

Daar loop ik een oud baasje achterop en ondanks dat ik met iets meer lawaai loop dan gebruikelijk, schrikt hij toch van mijn aanwezigheid. Ja, wie verwacht hier nu op zondagmorgen zo'n stadse wandelaar. Hij komt net van zijn dagelijkse loopje naar zijn beesten en we praten wat over de rust hier en de drukte van de stad daar. Veel te snel is hij bij zijn plaats van bestemming en na een hartelijke groet gaat hij naar de koffie en ik vervolg mijn weg.

Met het vriendelijke mannetje is ook de zon verdwenen en het voelt fris aan. Langs de rand van de bebouwing van Schalkwijk, waar ik wat mussen en vinken zie, kom ik bij het bruggetje over het Inundatiekanaal. Vanaf hier volgt een mooi deel van deze etappe. Wel loopt het op de soppige graskades wat zwaarder, maar ondanks dat is het prima te doen, net als op de overige delen van beide etappes.

Om tien voor elf arriveer ik bij het Werk aan de Korte Uitweg en dat is het einde van etappe IX. En het is een teleurstellend einde want het theehuis is dus gesloten. Helaas geen thee of koffie met iets lekkers erbij. Van het Werk zelf valt gelukkig nog wel wat te zien, maar jammer blijft het. Vanaf het Werk begint etappe X.

Tot aan Fort Honswijk loopt volgens het boekje van het Waterliniepad het wellicht mooiste gedeelte van het Waterliniepad. En ik kan niet anders zeggen dat dit gedeelte zeker de moeite waard is.  Wel jammer is dat als ik bij Fort Honswijk kom daar weinig van te zien is. Misschien als je in afwijking van de route niet links- maar even rechtsom het Fort loopt je meer zicht hebt op dit voor het publiek gesloten Fort, maar dat bedacht ik pas vele kilometers verder.

De zon is weer te voorschijn gekomen en ik besluit tot een korte "lunchpauze" in de luwte van het Fort. Als ik de mobiele telefoon even check op gemiste gesprekken, zie ik een SMS-bericht van Marlies en ik bedenk dat toen de Waterlinie in vroeger tijden nog in gebruik was, men niet de beschikking had over dit soort moderne communicatiemiddelen.

Lekker wat eten en zo in de zon is het prima uit te houden. Terwijl ik daar zit en geniet, komen er regelmatig motoren langs die vanaf de Lekdijk rond het Fort gaan om verderop de dijk weer op te gaan (en omgekeerd). Ik begin het ergste te vrezen voor het vervolg van mijn wandeling die mij richting Culemborg voert over, juist ja, de Lekdijk.

Na een aangenaam half uurtje stap ik op en boven op de Lekdijk gekomen, geniet ik van het weidse uitzicht over de Lek en de uiterwaarden richting Everdingen. De wind laat zich hier flink voelen maar gelukkig heb ik hem schuin achter. En ja, er rijden(?) best veel motoren over de dijk en ik vraag mij af of een motor net als een auto een snelheidsmeter heeft. Want de aangegeven 60 kilometer wordt veelal ruim overschreden.

Goed opletten met lopen, aan de linkerkant van, en soms naast, de weg en verder maar proberen er niet teveel op te letten. Het zal een hele verbetering zijn als er voor dit gedeelte van de route een alternatief wordt gevonden in bijvoorbeeld de vorm van een pad door de uiterwaarden of door een voetveer van Fort Honswijk naar Fort Everdingen.

Vooralsnog loop ik over de dijk en ja hoor, ook nu zijn de Domtoren en de zendmast van Lopik weer even in beeld. Veel ganzen en met de motoren valt het nog wel mee, of niet? Tussen 1 oktober en 1 april is het nieuw aangelegde natuurgebied de Steenwaard niet toegankelijk anders zou dit een goed alternatief zijn voor het laatste deel van deze etappe. Naast dat het gebied nu verboden terrein is, is het op het moment van mijn wandeling ook erg nat.

Klokslag één uur arriveer ik bij het veer dat mij even later voor 30 eurocent naar Culemborg brengt. Een leuk stadje om doorheen te slenteren of om ergens wat te nuttigen. Er zijn diverse gelegenheden. De wandeling van het veer naar het station is voor mij net te lang want ik mis de trein die mij naar Houten terug moet brengen op een paar minuten. Dan maar een Mars kopen in de Wizzl en in het zonnetje wachten op de volgende trein. Die arriveert om 13:55 en tien minuten later ben ik in Houten. Nog een kwartiertje lopen en ik ben terug waar ik vanmorgen ben begonnen.

Ook het oude gedeelte van Houten leent zich uitstekend voor het versterken van de inwendige mens. In de auto op weg naar Maarssen kijk ik terug op een geslaagde wandeling die genoeg variatie bied. Mooie stukken natuur, afgewisseld met door mensen aangelegde werken, "gedekte gemeenschapswegen" en inundatiekanalen. Jammer van het gesloten Werk aan de Korte Uitweg, en blijf uitkijken op de Lekdijk. Ik heb ondanks de gewijzigde planning, zie boven, een fijne wandeling achter de rug waarbij de routebeschrijving samen met de kaart ruim voldoende is en daarnaast leuke achtergrondinformatie geeft, en die doet verlangen naar de overige etappes van het Waterliniepad.