Waterliniepad, etappes II - V, Naarden-Bussum => Maarssen 

Hoera, we hebben een nieuw record! Nooit eerder heeft één van ons de grens van 30 kilometer doorbroken. Tot nu toe lag die grens ergens rond de 25 kilometer. Voor ons beiden is de gelopen afstand dan ook een historische mijlpaal in onze "wandelcarrières".

Lees mee hoe wij deze kilometers hebben ervaren.

Daar staan we dan weer, op station Naarden-Bussum. Gingen Ed en ik afgelopen mei richting Weesp, vandaag, zondag 18 september 2005, lopen we richting Maarssen. Of we dat halen is nog maar de vraag want het zou betekenen dat we ruim dertig (30!) kilometer moeten wandelen. We zien wel waar we stranden. Of beter gezegd, waar we de bus huiswaarts nemen.

Zover is het voorlopig nog niet. Met de trein reizen we vlot van Maarssen, vertrek 08:13 uur, via Duivendrecht en Weesp naar Naarden-Bussum, aankomst 09:00 uur. Daar treffen we het slecht want de stationsrestauratie blijkt 's zondags gesloten. Voorlopig dus geen koffie. We verlaten het station aan de zuidwest zijde en we lopen via de Slochterenlaan naar de Zwarte Weg. Vanaf hier volgen we etappe 4, ik hanteer nu de etappe-indeling van het nieuwe boekje (editie 2004) en voor de verandering lopen we eens de goede kant op. In dat opzicht is het trouwens een prima dag want vrijwel nergens ontstaat discussie over de te volgen richting.

Via de Verlengde Fortlaan, we lopen tenslotte op het Waterliniepad, gaan we richting het Naardermeer. We passeren de Batterijen aan de Karnemelksloot. Ooit beveiligden deze batterijen de sluis in de Karnemelksloot. Die zogenaamde keersluis voorkwam het weglopen van inundatiewater. Nu is het hier redelijk droog ondanks dat we op het zogenaamde Laarzenpad lopen. Dit pad voert langs de zuidoost kant van het Naardermeer. Hier liepen wij al eens eerder en wel in april 1999 tijdens de NS wandeling "Naardermeer".

Het Laarzenpad is verboden terrein voor honden, kan erg drassig zijn (laarzen aan dus!), en spannend voor kinderen. Dat laatste is echter geen reden om dan maar veel herrie te maken dus ik roep een luidruchtig mannetje tot de orde, dit tot groot genoegen van zijn ouders(?). Mooi, het is weer rustig en als we aan het einde van het pad een heerlijk in de zon gelegen picknicktafel vinden, is dat een prima plek voor een kop koffie. Want die heb ik meegebracht. Ed heeft er een lekkere stroopwafel bij dus wie maakt ons wat? Niet het jonge stel dat de draagzak met baby wisselt. Wel het luidruchtige jongentje dat ons inmiddels weer heeft ingehaald. Nee, hoor, da's flauwekul. Het kind heeft gewoon plezier in het buiten zijn en daar is niks mis mee. We maken hem nog wel wijs dat hij moet uitkijken voor de hier levende slangen en krokodillen. Dit tot groot plezier van zijn ouders. Daarnaast genieten wij van de zon, koffie, stroopwafels, en het buitenleven.

Als onze pauze er bijna opzit, komt het jongentje weer langs. Op zijn beurt waarschuwt hij ons voor gevaarlijke "Nijl-krokodillen". Prachtig. En het mogen duidelijk zijn dat er in en bij het Naardermeer geen krokodillen voorkomen. Slangen wel (ringslang) maar die zien we niet. Wel zien we twee keer een grote zilverreiger. Mooie witte vogels. Verder veel ganzen, eenden, en zwanen. Over die laatste vragen wij ons af wat het verschil is tussen de bijna witte en de nog grijze jonge zwanen. Ze lijken ongeveer even groot en oud en ze zwemmen bij dezelfde ouders? Wie kan ons helpen?

Naast de nodige vogels, fietsers, skeelers, en een enkele wandelaar zien we, als we achterom kijken, grote rookwolken die, zo hoor ik een paar dagen later, afkomstig zijn van een brand in Huizen waar een oud theater (dat toch gesloopt zou worden) in vlammen op gaat. Inmiddels zijn we ongemerkt van etappe 4 op etappe 5 terecht gekomen. En om te zeggen dat we opschieten, nou nee. We verbazen ons over de aparte camouflage van de groepsschuilkelder die we passeren. Het lijkt net een verdwaalde duintop met bovenop ook nog eens dennenbomen. Nu zijn hier in de omgeving genoeg bomen maar dennen?

Even later lopen we om Fort Uitermeer heen. Dit fort wordt momenteel "geconsolideerd" en dat is duidelijk te zien. De ligging van dit fort is wel zeer strategisch, zo in een bocht van de Vecht. Er volgt een minder stukje route langs de drukke Gooilandseweg. Voordat deze de Vecht overgaat richting Weesp, slaan wij linksaf en lopen we over de Dammerdijk langs de oever van de Vecht. Aan de linkerkant staat af en toe een bunker of een boerderij. Rechts mooie huizen en woonboten.

In de Vecht, zo valt ons op, varen erg veel sloepen. Was dat een paar jaar terug nog een bijzonderheid, het lijkt nu wel of iedereen zo’n fraaie boot heeft. En we lopen op etappe 6.

Hier en daar zien we wat protestbordjes tegen de aanleg van een weg maar op dat moment schenken we daar geen aandacht aan. Pas als ik later in een krant op een tekening zie waarover het hier gaat, dringt de ernst van deze protesten tot mij door. Waar gaat het namelijk over? Over de aanleg van een nieuwe snelweg tussen en aansluitend op de knooppunten Muiderberg (A1/A6) en Holendrecht (A2/A9). Op zich misschien een logisch idee als je puur naar de wegen kijkt. Maar als je iets verder kijkt? Waar houdt de asfaltering van ons toch al zo volle land op? Heeft men de illusie de files op te kunnen lossen? Nog meer melkkoeien op 4 wielen in plaats van echte koeien op 4 poten? Zo kan ik nog wel even doorgaan. Verdrietig word ik van dit soort plannen. Heel verdrietig, zeker als je bedenkt dat ook het Naardermeer door deze waanzinnige plannen wordt getroffen. En wat doen we eraan? Wat kunnen we eraan doen? Van je afschrijven? Genieten van dit gebied zolang dat nog kan?

Vanaf de route niet zichtbaar maar zeker wel aanwezig is Fort Hinderdam. Dit fort ligt op een eiland in de Vecht en ligt ook weer op zo'n strategische plaats. Vrij snel hierna komen we op het Googpad. Nee Ed, geen Google maar Goog. Dit pad loopt langs de Ankeveense Plassen en bestaat uit een fietspad en een wandelpad. Het spreekt voor zich dat wij het fraaie wandelpad volgen. Er zitten hier wel veel muggen maar dat mag de pret niet drukken. Van de Spiegelplas zien we niet veel. Des te meer van de Ankeveense Plassen die ontstaan zijn door turfwinning. En waar twee fantastisch gelegen bankjes staan. Het is net half één geweest dus een goed moment voor een eetpauze.

Na een genoeglijk half uur gaan we verder. Via de rand van Nederhorst den Berg waar we langs Kasteel Nederhorst komen, gaan we over etappe 7 voort langs de Vecht. Kasteel Nederhorst dateert uit de dertiende eeuw, heeft een fraai smeedijzeren hek, en thans zijn er de studio’s van Maarten Toonder gevestigd. Ook in Nederhorst gevestigd is eetcafé ’t Jaagpad. Nu zul je zeggen dat we nog niet zolang geleden nog een eetpauze hadden, maar we zijn wel een uur verder en zo zitten we even later op het heerlijke aan de Vecht gelegen terras en doen wij ons tegoed aan een lekkere punt appelgebak met koffie.

Veel positieve zaken tot nu toe. Als iemand mij vraagt een minpunt van deze wandeling te noemen dan is dat misschien wel het grote aantal kilometers dat we over verharde wegen lopen. Gelukkig valt het met de gebruikelijke zondagse drukte langs de Vecht mee. Een alternatieve route kan zijn om vanaf de Vreelandseweg niet rechts de Bergseweg langs de Vecht te volgen maar om de Gabrielweg te volgen. Hierbij passeer je Fort Kijkuit.

We zijn tenslotte nog altijd op het Waterliniepad. Fort Kijkuit is gebouwd rond 1845. Na Fort Kijkuit kom je terug op de route via de Kleizuwe en de Raadhuislaan. Wij laten Kijkuit voor wat het is en we passeren het plaatsje Vreeland waarna etappe 8 begint. In een bocht van de Vecht passeren we "De Glashut". Dit is een rijtje arbeiderswoningen die stammen uit de tijd dat hier een glasblazerij was gevestigd. We hebben het dan over de periode van 1811 tot 1897. Van de fabriek en van de buitenplaats Oostervecht waar de eigenaars van de fabriek woonden is niets meer te vinden.

De volgende plaats is Loenen. Ook deze "Vechtparel" is zeer de moeite waard. Zo zijn er diverse achttiende eeuwse monumentale panden met mooie tuinen en theekoepeltjes. Langs de Vecht vind je zo wie zo het ene na het andere fraaie buiten of landhuis. Bewoond door al dan niet bekende Nederlanders. Ook Loenen heeft een fort dat een eindje van de route af ligt. Fort Spion, want daar hebben we het over, ligt aan de Bloklaan tussen Loenen en Loosdrecht en het maakt onderdeel uit van de Stichting Wandel- en Fietsforten. En dat betekent dat het mogelijk is om er te overnachten. Hetzij in het fort zelf, hetzij op de trekkerscamping. Ook dit fort werd rond 1845 gebouwd. Dat waren drukke tijden voor de toenmalige fortenbouwers.

Na Loenen passeren we de Mijndense Sluis. Altijd goed voor hilarische momenten door de capriolen van vooral de minder ervaren schippers die via de sluis van of naar de Vecht naar of van de Loosdrechtse Plassen varen. Kort na de sluis krijgt de route (wanneer?) een andere onverharde route over de graskade langs het Waterleidingkanaal. Zo ver is het nog niet en wij volgen de verharde weg langs de Vecht.

Nieuwersluis. Dit is de volgende plaats die wij passeren. Konden we eerder in Vreeland of in Loenen de wandeling beëindigen en een bus richting Maarssen (of Utrecht) nemen, ook hier in Nieuwersluis behoort dat tot de mogelijkheden. Maar ja, zowel Ed als ik wil niet degene zijn die dit idee als eerste oppert dus blijven we vrolijk lopen. Uiteraard heeft ook Nieuwersluis een fort. Dit Fort Nieuwersluis werd rond 1850 gebouwd en ook dit fort ligt niet direkt aan de route. Toch een beetje jammer al die forten die je niet ziet.

Wel aan de route ligt een door koning Willem III gestichte kazerne. Deze kazerne heeft o.a. gefunctioneerd als een "disciplinair depot" voor dienstweigeraars en thans is hier een penitentiaire inrichting (gevangenis of huis van bewaring) voor vrouwen gevestigd. Een treffende plaats voor onze volgende pauze waarna etappe 9 kan beginnen.

Het is inmiddels half vijf en dat is te merken aan de afnemende hoeveelheid wandelaars, fietsers, motor- en autorijders. Nog rustiger wordt het als we ter hoogte van Breukelen de Vecht verlaten en linksaf richting de Scheendijk lopen. Een beetje rommelig gebied met jachthavens, appartementen, huisjes, enzovoorts. En met voor de hongerige of dorstige wandelaar wat restaurantjes (let op de beperkte openingstijden).

Leuker wordt het verderop waar de route, en wij dus ook, langs het Waterleidingkanaal gaat.  Ons beider hart gaat spontaan sneller kloppen. Want wij zijn respectievelijk werkzaam en werkzaam geweest bij een waterleidingbedrijf. Let op dat de graskades langs het Waterleidingkanaal verboden terrein zijn voor honden. Gelukkig is er voor wandelaars met honden een goed alternatief door gewoon de weg te blijven volgen. Overigens lopen er wel schapen en koeien op de graskades, dit terzijde.

Of je nu wel of niet de route langs het water loopt, uiteindelijk komen beide alternatieven uit bij het voormalige Fort bij Tienhoven. Dit fort is vervallen en is thans alleen nog belangrijk als natuurreservaat. Na het fort volgen we via etappe 10 weer het Waterleidingkanaal. Dit is nog steeds verboden voor honden. En ook nu is er een alternatief voorhanden maar dat betekent dit keer een ietsje meer lopen.

Wij hebben geen hond bij ons en we lopen langs het kanaal. We komen uit op de Machinekade maar daarvoor ligt nog een verrassing. Wat niet in het boekje van het Waterliniepad staat en wat ik niet wist maar waar Ed mij op attendeert, is de Joodse begraafplaats die vlak voor de Machinekade aan de rechterkant ligt. Verscholen tussen enkele bosschages Zo bijzonder en onbekend dat ik via Google, nu wel, naar deze als "Jodenbosje" bekend staande begraafplaats heb gezocht en het volgende vond:

Begraafplaats Maarssen op de schop
(bericht uit het Utrechts Nieuwsblad van 27 april 2004)

De Joodse begraafplaats aan de Machinekade in Maarssen krijgt een grondige opknapbeurt. Landschapsbeheer Utrecht wil het verwilderde kerkhof in oude luister herstellen.

Sinds 1990 is er geen onderhoud meer gepleegd aan de begraafplaats. Tot het midden van de jaren tachtig van de vorige eeuw draaide de gemeente Maarssen hiervoor op. Daarna ging het onderhoud over in particuliere handen.

Hoewel de gemeente met de renovatie van de begraafplaats aan de Machinekade nu feitelijk weinig van doen heeft, betaalt het gemeentebestuur er wel aan mee. Landschapsbeheer Utrecht voert de werkzaamheden uit.

De Joodse begraafplaats aan de Machinekade dateert uit het jaar 1749. Initiatiefnemer was Isaac de Jong, lid van de Portugeesche Joodsche gemeente. Hij kocht al in 1729 grond aan de Machinekade om er een familiekerkhof op te richten. De Jong was ondermeer eigenaar van Huis ten Bosch. De begraafplaats heeft tot begin 1900 nog dienst gedaan als dodenakker. Na de Tweede Oorlog raakte de plaats in verval. In 1994 kwam de begraafplaats op de gemeentelijke monumentenlijst terecht.

Ook op de site van het Joods Historisch Museum is nog wat over dit unieke en onbekende stukje Maarssense historie te vinden.

En dan lopen we over voor ons bekend terrein via de Machinekade langs (pannenkoeken-) restaurant Geesberge weer richting Vecht. Geesberge wordt al in 1649 genoemd. De vrijstaande schoorsteenpijp (staat deze er eigenlijk nog?) herinnert aan de verwarmde kassen van een rozenkwekerij die hier ooit was gevestigd. Langs de Vecht passeren we weer fraaie buitenhuizen waaronder Vechtoever en Goudestein. In deze laatste is sinds 1961 het gemeentehuis van Maarssen gevestigd.

Als we even later via de Herengracht, ja ook die hebben we in Maarssen, bij de brug over de Vecht komen, ben ik aan het einde van het Waterliniepad. Voor vandaag tenminste. Vanaf de brug scheiden onze wegen. Ed loopt op weg naar huis nog een stukje via het Waterliniepad en ik wandel richting station Maarssen waar mijn fiets staat. Ruim dertig kilometer achter de rug. Maar alle dertig waren van de eerste tot en met de laatste meter de moeite meer dan waard. En voor de liefhebber: in Maarssen vind je een ruime keus aan horecagelegenheden.