Noord Aa-route   Rond de Zoetermeerseplas

Elke groeikern in Nederland heeft zijn recreatieplas. Net buiten de laatste uitbreidingswijk ligt meestal een diep water dat is ontstaan door zandwinning voor woningbouw en wegenaanleg. Ook in Zoetermeer was de zandhonger groot. Zo groot dat er een aantal zandputten naast elkaar liggen. Aangrenzend aan de Zoetermeerseplas is een tweede plas ontstaan door zandwinning voor onder meer de wijk Noordhove. De Noordhovense Plas is nog volop in ontwikkeling. Iets verderop ligt alweer de jongste zandput: de Benthuizerplas.

Bij de zandwinning werd eerst de kleiige bovenlaag uitgegraven om zo bij het dieperliggende zand te kunnen komen. De bagger is in de noordwesthoek van de polder gestort. Door verschillen in inklinking van de klei is daar nu een licht geaccidenteerde bos- en moeraslandschap ontstaan. In het gebied liggen wandelpaden met vlonders over de natte stukken. Grienden, hooiland en broekbos wisselen elkaar af.

Zo beschrijft de ANWB deze Groene Hart wandelroute. Op zondag 18 februari 2007 loop ik samen met mijn dochter en de hond deze volgens de ANWB 13 kilometer lange wandeling. De "Groene Hart" gids heeft het over 10 kilometer en op het informatiebord aan het begin van de route staat 7 kilometer. Dit laatste komt beter overeen met wat mijn stappenteller aangeeft. Waar die ander  kilometers zijn gebleven is ons niet duidelijk geworden. Wel duidelijk is de bekende groene markering zodat we zonder missers deze aardige wandeling volbrengen.

We parkeren de auto bij station De Leyens. Dit station ligt aan de beruchte randstadrail en is "even niet in gebruik". Om half elf gaan we op stap. Onder het station door zien we al snel het informatiebord dat tevens het begin van de route is. Een alternatieve start kan restaurant Aa-zicht zijn dat aan de noordkant van de Zoetermeerseplas is te vinden. We passeren het gemaal De Leyens en daar zien we dat we 2.80 meter onder NAP lopen. Door langzaam ontwakende woonwijken wandelen we over een stenen kade langs het water van de Broekwegwetering. Soms leuke huizen, soms minder. Ook minder zijn de half vergane en deels onderwater liggende bootjes die her en der het water ontsieren. Jammer.

Na een minuut of twintig laten we de bewoonde wereld achter ons. We wandelen door een parkje langs de oevers van de Zoetermeerseplas. Het is gedurende onze wandeling best druk waarbij er volop wordt gewandeld, getrimd, gefietst, geroeid, geskeelerd, gestept, en paardgereden. Het moge duidelijk zijn dat deze waterplas en de bijbehorende omgeving voor veel inwoners van Zoetermeer lekker dicht bij huis prachtige recreatieve mogelijkheden biedt. Wij raden rustzoekers dan ook aan om hier niet in het weekeinde en niet op al te zomerse dagen te gaan wandelen.

De oostkant van de plas, want daar lopen wij inmiddels, vinden we niet het meest inspirerende deel van de wandeling. Langs een fietspad en een redelijk drukke weg met daarachter de nodige bebouwing, nee, niet echt boeiend om te lopen. Leuk wordt het pas op het punt waar de route linksaf richting "Strand" gaat. Wij zagen op dit punt geen routebordje dus let op dat je hier niet rechtdoor het wandelpad langs de weg blijft volgen.

Opvallend zijn de drie voormalige molens die langs de Aziëweg/Slootweg staan. Ook later aan de westkant van het route zien we nog vier restanten van molens. Het moet hier vroeger (een beetje) op Kinderdijk hebben geleken. Feit is dat het een molenrijk gebied moet zijn geweest. Ander feit is dat het ook een waterrijk gebied is geweest. En dat de geschiedenis zich herhaald. Eerst was er water dat rond 1615 met veel moeite tot droge polder werd gemaakt, en nu is er weer water. Het is maar goed dat die arme arbeiders die indertijd menig zweetdruppel moeten hebben verloren hier geen weet van hadden.

Het gedeelte waar wij nu lopen, het gebied aan de noordkant, lijkt veel op de Maarsseveense Plassen nabij Utrecht. Ook die zijn ooit uitgegraven ten behoeve van zandwinning voor woningbouw in de wijk Overvecht en daarna min of meer ingericht als recreatiegebied. Een vergelijkbare omgeving met parkeerplaatsen, wandel- en fietspaden, strand, grasvelden, vissteigers, (surf-) water, en zelfs naaktrecreatie zoals op enkele borden wordt aangeven. Het is dat die borden er staan want op deze winderige, nevelige en frisse zondag is er geen naaktrecreant te bekennen …

We schieten al aardig op met onze tocht als we bij restaurant Aa-zicht komen. We besluiten daar te pauzeren. Dit onder het genot van warme chocola en appelgebak, beiden met slagroom. Honden zijn hier ook welkom, er staat zelfs een bak water voor hen klaar. Het is gezellig druk in het restaurant dat zeven dagen per week open is. Als we even terugkijken naar de eerdere vergelijking met de Maarsseveense Plassen, missen we daar zo’n gelegenheid. Na een genoeglijk half uurtje gaan we rond de klok van twaalven weer op stap. Bij de parkeerplaats pakken we de route op die al snel door het vochtige Prielenbos gaat. We wandelen over vlonders die ervoor zorgen dat we onze voeten droog houden in dit natte stukje broekbos.

En dan komen we bij het hek dat in de wandelgids (punt 4) wordt genoemd. We wisten dit dus van tevoren en het was spannend of we hier met de hond problemen zouden ondervinden. Even lijkt dat ook het geval maar dan ontdekken we de vernuftige constructie van het hek. Dat bestaat uit vier planken die aan één kant scharnierend zijn bevestigd. Aan de andere kant "hangen" ze los in een soort geleider. Door aan die "losse" kant de bovenste plank naar beneden te drukken, wordt het hek daar ineens een stuk lager. En kunnen wij er makkelijk overheen te stappen. Ook de hond kan het hek nu zonder problemen passeren. Na het loslaten van de plank "herstelt" het hek zich weer door zware houten klossen die aan de scharnierende kant van de planken als contragewicht zijn bevestigd. Hoe eenvoudig en doeltreffend. Verderop de route komen we nog een paar van dit soort hekken tegen. Honden mogen (en kunnen dus) de hele route mee. Soms los, soms aangelijnd.

Goed, na het overwinnen van deze hindernis vervolgen wij de wandeling. Het is aan te raden om de graskade bovenlangs de Ringvaart te nemen. Want vanaf de hoger gelegen kade heb je aan de linkerkant goed zicht op de Zoetermeerseplas en aan de rechterkant op de Zoetermeersche Meerpolder. Door het nevelige weer valt er niet ver te kijken maar we stellen ons zo voor dat je op een mooie heldere dag verder kunt kijken dan de overkapte skipiste van Snowworld. Wat we wel goed kunnen zien is het voormalige stoomgemaal De Nieuwe Polder dat na een brand in 1994 tot woonhuis is verbouwd. Mooi plekje om te wonen. Tussen haakjes, naast het huis staat, verborgen in een apart gebouwtje, een werkende pomp. Want de strijd tegen het water duurt hier ook heden ten dage nog altijd voort.

Langs schapen, en hun uitwerpselen die de hond wel aantrekkelijk lijkt te vinden, wandelen we richting de bewoonde wereld van Zoetermeer. De naam Zoetermeer is afkomstig uit de middeleeuwen toen de Zoetermeersche Meerpolder een zoetwatermeer was. Het is bijna één uur als we het gemaal De Leyens weer passeren. Nog een paar minuten en dan zijn we terug bij de auto. We kijken terug op een (niet meer dan) aardige wandeling van ruim zeven kilometer waar we twee en een half uur over hebben gedaan. Dit inclusief onze pauze van een half uur. En zonder de gebruikelijke foto’s want mijn digitale camera heeft er definitief de brui aan gegeven.