Noord-Hollands Duinreservaat

Deze NS wandeling start op station Castricum en eindigt een goede 15 kilometer verder in Egmond aan Zee. Daar vandaan gaat een bus naar station Alkmaar. Gewandeld wordt er met name door de duinen van het Noord-Hollands Duinreservaat met als toetje een stuk strand bij Egmond. Na zo'n drie kilometer volgt de route een deel van het Hollands Kustpad. De bekende wit-rode markeringen wijzen je over het algemeen goed de weg. Voor het Duinreservaat moet een kaartje à 1,10 euro (prijs op 24-09-2005) worden gekocht bij een kaartautomaat bij één van de ingangen. Let op dat je hier alleen met gepast geld kunt betalen. Honden mogen, mits aangelijnd, de hele route gratis mee.

Vandaag, zaterdag 24 september 2005, wandel ik samen met Bob, mijn zwager. We reizen per trein naar Castricum. Bob vanuit Leiden. Ik vanuit Maarssen. Ik arriveer om 10:00 uur te Castricum en Bob komt 5 minuten later aan. In die 5 minuten constateer ik tot mijn spijt dat de Kiosk op het station (nog?) gesloten is. Dit in tegenstelling tot wat wordt vermeld in de door mij gedownloade routebeschrijving. Dus geen koffie. Waar hebben we dat onlangs eerder bij de hand gehad? Terwijl ik op mijn metgezel wacht, zie ik dat er meer mensen zijn die van het mooie herfstweer willen genieten en hier gaan wandelen. Zo ook een vader met een nog vrij jonge dochter. Jong geleerd, oud gedaan?

Een mooi moment voor een zijstap die ik al lang van plan ben te nemen. Als ik terugkijk in mijn wandelleven, denk ik wel te kunnen zeggen dat ik het wandelen van huis uit heb meegekregen. Vooral mijn ene oma heeft daarbij een belangrijke rol gespeeld. Want met haar wandelde ik als 11- of 12-jarige bijvoorbeeld van Zeist naar Utrecht. Door het Panbos of langs de Kromme Rijn. Met als beloning een huzarenslaatje of kroket, getrokken uit een automatiek aan de toenmalige Stationsstraat in Utrecht waar ook de bus vertrok die ons weer naar Zeist terugbracht. Wereldse reizen waren dat. Toen mijn oma in september 2001 op de gezegende leeftijd van 95 jaar overleed, heb ik tussen de dag van haar overlijden en die van de begrafenis gewandeld op Texel. Met oma heel sterk in mijn gedachten.

Terug naar vandaag. Nadat we elkaar hebben begroet en de route hebben bekeken, gaan we wandelen. Bob en ik verlaten het station aan de achterzijde en we passeren een begraafplaats. Op een gegeven moment loopt het pad evenwijdig aan een lange en zeer stevige betonnen muur. We vragen ons af of dit nog een restant is van de Atlantik wal. De routebeschrijving zegt hier niets over dus het zal wel niet. Vrij snel daarna komen we bij de kaartautomaat van het Noord-Hollands Duinreservaat.

We trekken netjes onze kaartjes waarna we "legaal" onze weg vervolgen. In het bos waar de wandeling nu doorgaat, is het warm en vochtig. Links en rechts staan de nodige paddestoelen. Er hangt al een echte herfstsfeer. Wat het weer betreft hebben we de afgelopen zomer slechtere dagen gehad. Om te wandelen is het perfekt. Weinig wind, zon, en een lekkere temperatuur.

Eén van de wegen die we volgen is de Oude Schulpweg. Hierover vervoerden in de 17de eeuw de schelpenvissers hun zware karren met, juist ja, schelpen vanaf het strand naar Castricum. Daar werd de lading via schepen naar o.a. Akersloot gebracht. En daar maakte men van de schelpen kalk dat werd gebruikt als metselmateriaal.

Wij worden niet geplaagd door zware ladingen maar door een hinderlijk geluid. Het doet denken aan een brommer, grasmaaier, zaagmachine, of iets wat daar op lijkt maar we kunnen het niet thuisbrengen. We komen bij het open terrein van een voormalig bouwland. Op de wallen rond het perceel zijn de als vee-kering gebruikte meidoornhagen nog te ontdekken. En we ontdekken de bron van het storende geluid. Er "bromt" een hangglider door de lucht en die veroorzaakt het lawaai. Minder herrie dan de regelmatig overkomende vliegtuigen van en naar Schiphol maar het verstoort de rust toch wel. Dat vinden ook twee mopperende dames die ons passeren en die we vandaag nog vaker zullen tegenkomen. De vader met dochter zien we hier voor het laatst.

Het bos laten we achter ons en we betreden het begrazingsgebied De Limiet. Hier lopen verschillende runderen en schapen die moeten proberen het werk van de door epidemieën geminimaliseerde kolonie duinkonijnen over te nemen. Zij moeten deze middenduinvallei proberen open te houden. Dit geeft dan ruimte voor bijzondere bloemen en mossen. Ik probeer zo'n bijzondere bloem op de foto te krijgen maar door de wind wil het bloempje niet stilstaan. En dan lopen wij maar weer verder. O ja, we zien welgeteld één schaap.

Langzaam aan wordt het drukker met wandelaars, trimmers, en fietsers. En zoals meestal in de buurt van plaatsen waar de drukte toeneemt, komen we bij een parkeerplaats. Die hoort bij het bezoekerscentrum De Hoep en bij café-restaurant Johanna's Hof. Omdat we wel aan koffie toe zijn, zoeken en vinden we een goed plaatsje op het drukke terras van deze voormalige duinboerderij. En zo genieten we om half twaalf van de pauze, koffie, en het welhaast onvermijdelijke appelgebak. En dat doen ook de twee dames die we eerder passeerden.

Het bezoekerscentrum De Hoep is van PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland. Behalve op maandag en voor honden is De Hoep iedere dag geopend van 10:00 tot 17:00 uur en er is een tentoonstelling over natuur en waterwinning. Want dat laatste gebeurt hier in de duinen al sinds 1903. Vanaf 1957, goed jaar, wordt voorgezuiverd water geïnfiltreerd in de bodem omdat de oorspronkelijke zoetwatervoorraad niet oneindig bleek te zijn. Het duinzand werkt als natuurlijk filter zodat wij lekker water uit de kraan blijven krijgen. Tip van de dag: "Wees wijs met water".

Het is twaalf uur als we Johanna's Hof vaarwel zeggen en we verder gaan met onze wandeling. Er volgt even een stukje langs een drukke weg. Let op dat er op het geasfalteerde voetpad ook gefietst mag worden. Al snel duiken we het bos in en het wordt direkt een stuk rustiger. Al in 1824 probeerde koning Willem I hier in de duinen een parkbos op te zetten. In de tweede helft van de vorige eeuw probeerde men het met de grove den en in de dertiger jaren van deze eeuw met zijn zwarte soortgenoot. Doordat de produktie bleef tegenvallen is er na 1950 geen nieuw bos meer aangeplant. Toch oogt het gevarieerd. Daarbij moet je niet de route uit het oog verliezen zoals dat ons gebeurt. Gelukkig zien we op een goed moment in de verte twee inmiddels bekende dames lopen. Die gaan we achterna en inderdaad, we zitten weer op het juiste spoor.

We maken een praatje met een oud(er) echtpaar dat op een bankje zit te genieten van de natuur om hen heen. "Ja meneer, vroeger liepen wij ook van die mooie NS wandelingen maar dat gaat helaas niet meer. Maar ach, ook dichtbij huis kunnen we nog genoeg genieten hoor, en we zijn graag buiten".

Met die wijze woorden kunnen wij weer even vooruit. En met het sneetje brood dat we rond de klok van één uur nuttigen op één van de vele bankjes die er langs de route zijn te vinden. Want aan bankjes geen gebrek vandaag.

We hebben het bos verlaten en we wandelen nu door de zogenaamde middenduinen. Dit heuvelachtige gebied is nogal kaal.

De zeewind geeft de bomen hier nauwelijks een kans en alleen in de luwte hebben zich "struwelen" van kruipwilg, liguster, duindoorn, en kardinaalsmuts gevormd. Daar vinden weer vele vogels zoals wulp, roodborsttapuit, en diverse meeuwen een prima broedgebied. Ondanks een bezoek aan een vogelobservatieplaats zien we vandaag weinig bijzonders aan vogels. Maar desondanks vermaken we ons uitstekend hoor. Ik wandel tenslotte met een echte Vink … Wel zien we voor de laatste keer de twee inmiddels welbekende dames die van het uitzicht en het mooie weer zitten te genieten op één van de genoemde bankjes.

Slingerend, klimmend en dalend komen we langzaam dichter in de buurt van Egmond. We lopen nu door een zogenaamd zeedorpenlandschap. Vroeger gebruikten de bewoners van de zeedorpen struiken uit de duinen voor brandstof en plaggen voor meststof. Hierdoor ontstonden verspreid liggende en met de hand gegraven rechthoekige kuilen die dienst deden als akker, hooiland of weide. En met enige moeite zijn deze veldjes nog steeds terug te vinden.

In Egmond aan Zee wacht ons de anticlimax van deze verder zeer geslaagde en afwisselende wandeldag. Want de grote stenen parkeerplaats die geflankeerd wordt door betonnen muren van hotels en appartementen wordt door ons als het dieptepunt van de dag ervaren. Snel doorlopen maar en dan verlaten we het Hollands Kustpad dat bovenlangs de boulevard blijft volgen. Wij pikken nog een stukje strand mee want dat hoort er volgens ons toch wel bij. Op het strand is het druk. Veel mensen genieten van zon, strand, en de aanblik van de zee. Want in het water waagt zich op een enkele vermetele zwemmer en wat dappere pootjesbaders na niemand.

De plaats Egmond bestaat uit drie delen. Egmond-Binnen wordt al genoemd in het jaar 700 toen er een kerkje werd gesticht. In 1143 werd er de Egmonder abdij gewijd. Het huidige gebouw stamt uit 1935 want het oorspronkelijke bouwwerk werd aan het begin van de 80-jarige oorlog door de geuzen platgebrand om te voorkomen dat het in Spaanse handen zou vallen. In Egmond aan den Hoef stond het kasteel van de graven van Egmond dat in 1573 hetzelfde lot onderging. Er rest slechts een ruïne.

In Egmond aan Zee, waar wij ons thans bevinden, wonen vanaf 977 boeren die zich met toestemming van de abdij hadden omgeschoold tot zeevissers. Thans is Egmond aan Zee vooral een populaire en gezellige badplaats.

Vanaf het strand lopen we naar de bushalte onder de vuurtoren. Deze opvallende witte vuurtoren heeft de vorm van een monument. Met een voet in de vorm van een sarcofaag met daarop een gietijzeren leeuw met ietwat vreemde ogen. De toren zelf is versierd met lauwerkransen en het kruis van de militaire Willemsorde. Eén en ander ter nagedachtenis van Jan van Speyk die zich in 1831 nabij Antwerpen niet wilde overgeven en toen maar zijn schip inclusief bemanning en zichzelf opblies onder de welbekende kreet "Dan liever de lucht in".

Wij gaan liever bus 165 in die ons om 15:25 uur keurig naar Alkmaar brengt. Onderweg passeren we nog een groot aantal dicht bij elkaar staande bunkers en we vragen ons af waar die voor hebben gediend. In Alkmaar scheiden onze wegen en na een vlotte treinreis zijn we allebei rond half zes weer thuis.