Laantje Zonder Eind   (Zeist)

Als kind vind je dit soort straatnamen spannend en mysterieus maar je denkt er verder niet over na. Maar nu ik na zoveel jaar weer terug in Zeist woon, ben ik nieuwsgierig geworden of en waar het Eind van dat Laantje eigenlijk te vinden is. Of zou het echt oneindig zijn? Internet geeft mij dit keer geen uitsluitsel, diverse plattegronden ook niet echt, en zo trek ik op zaterdag 24 november 2007 mijn wandelschoenen aan en ga zelf op zoek naar het Eind. En Deejay gaat mee helpen zoeken.

Het begin is snel gevonden. Dat ligt aan de Laan van Beek en Royen in Zeist. Om precies te zijn aan de linkerkant tussen de rotondes van de 2e Hogeweg en van de Woudenbergseweg. Vanaf mijn flat loop ik daar in vijf minuten naar toe, zoek tevergeefs naar een straatnaambord van het Laantje Zonder Eind, zet mijn stappenteller op nul, en daar gaan we, op weg naar het Eind. Het is kwart voor negen.

Aan de linkerkant staan aardige huizen. Rechts ligt bos met daarachter de schuin weglopende Laan van Beek en Royen. Na een paar honderd meter ligt links verzorgingstehuis de Looborch. Dat lijkt momenteel meer op een bouwput. Opmerkelijk hierbij is dat het grondwater dat wordt opgepompt om de bouwvakkers droge voeten te laten houden, via een buizenstelsel over de Laan van Beek en Royen naar het verderop gelegen bos wordt gepompt. Daar gaat het water de grond weer in. Ik weet niet of het veel zal bijdragen aan het tegengaan van de verdroging van het bos maar de gedachte er achter lijkt mij goed.

Aan de Oosterkerk die ik vervolgens passeer, heb ik mooie vakantiewerkherinneringen. Mijn opa was uitvoerder bij een loodgieterbedrijf en tijdens mijn middelbare schooltijd werkte ik daar vaak in de zomervakanties. Eén van de werkzaamheden die ik toen met veel plezier heb uitgevoerd was het vervangen van de leistenen dakpannen op het spitse torentje van de kerk. Spannend werk en, misschien wat oneerbiedig gezegd, fysiek dicht bij God …

Ik loop verder en het Laantje kruist de Woudenbergseweg. Daar liggen rechts een gymzaal en het Bisonpark waar ik menig zweetdruppeltje heb gelaten. In de gymzaal tijdens mijn HAVO tijd op Schoonoord. Die school had weliswaar zelf drie gymzalen maar af en toe moest er worden uitgeweken naar deze zaal. Op het Bisonpark hadden we met de lagere school altijd één keer per jaar de sportdagen. En daar keek ik als kind al ruim van tevoren naar uit. Waar ik ook altijd naar uitkeek, was naar de avondvierdaagse. Het Bisonpark en de gymzaal dienden (dienen?) beiden als start en finish voor die Zeister avondvierdaagse. Ja ja, toen wandelde ik al graag. Het Bisonpark dankt zijn naam overigens aan het feit dat er rond 1900 een groep Europese Bizons (Wisent) gehouden werd. Hiernaast een oude ansichtkaart van het Bisonpark in 1936, met (goed kijken) een bizon.

Achter het Bisonpark, aan de overkant van de Woudenbergseweg, ligt het hertenkamp. Ook hier is enige historie te vinden, en er lopen echte hertjes. Ter hoogte van het Bisonpark liggen links van het Laantje eerst nog de achtertuinen van de aan de Prof. Lorentzlaan gelegen huizen, later loopt het midden door het Zeisterbos. Dit bosgebied is 184 ha groot en het wordt beheerd door het Utrechts Landschap. Het is bijna niet voor te stellen maar het bos is rond 1775 aangelegd. De IVN afdeling Heuvelrug/Kromme Rijn meldt hierover het volgende: "Ooit was het Zeisterbosch particulier bezit en behoorde tot de buitenplaats Hoog Beek en Royen. Dit is nog goed te zien aan de vele oude lanen die het bos doorsnijden. Dit cultuurhistorische lanenstelsel is erg waardevol en wordt ook nu nog goed onderhouden. Het meest bekend is het ‘Laantje zonder Eind’ met zicht op de kerktoren "De Lange Jan" in Amersfoort, althans toen het bos nog niet zo hoog was". Laat ik alvast verklappen dat ik "De Lange Jan" bij lange na niet zal zien.

Vlak voordat het Laantje de Jagersingel gaat kruisen, liggen links enkele vijvers, en rechts mijn volgende jeugdherinnering, 't Jagershuys. In dit restaurant, waar je tegenwoordig naast pannenkoeken ook "alakart" kunt eten, heb ik diverse panne.koeken verorberd. En op de bijbehorende baan vele potjes midgetgolf gespeeld. Als kind was een bezoek aan de speeltuin en aan de "maneschapen" een hele belevenis. Het zullen niet dezelfde beesten zijn als vroeger maar ze zijn er nog altijd te bewonderen. Alleen lijken de schapen nu minder imposant dan toen … Nadat ik samen met het Laantje de Jagersingel ben overgestoken, zie ik links het ziekenhuis dat heden ten dage als Diaconessenhuis te boek staat. Ook aan dat ziekenhuis heb ik herinneringen maar die zijn minder leuk dan de voorgaande. Ik loop dus snel verder.

Het is trouwens wel grappig. Hoe verder ik van Zeist vandaan loop, hoe stiller het wordt. Eerst zagen we nog wat hondenuitlaters, en wat zaterdagse trimmers. Nu slechts een sporadische wandelaar, hardloper of mountainbiker. Wat niet stil wil worden, is het geraas van de A28 dat toch (te) nadrukkelijk aanwezig is. Iets minder nadrukkelijk maar zeker wel aanwezig zijn mezen, vinken, roodborstjes, merels, Vlaamse gaaien, bonte spechten, en boomklevers. Vooral die laatste zie en hoor je steeds vaker, zo lijkt het mij. Eigenlijk had ik nu een excursie van het IVN naar een vogelhospitaal maar deze wandeling heb ik  op dit moment wat meer nodig en het doet me ook deze keer weer meer dan goed.

Dat is allemaal leuk en aardig, maar hoe staat het ondertussen met het Laantje? Dat heeft aan mijn wel en wee geen boodschap en het steekt inmiddels de Krakelingweg over. Het Zeisterbos gaat hier over in het natuurgebied De Kozakkenput. Aan de rechterkant kant passeer ik onder andere de Witte Hull. Het landgoed wordt beheerd door het Utrechts Landschap. Het huis doet tegenwoordig voor de Arta LievegoedGroep dienst als opvanghuis voor allerlei verslaafden (klik op Middellange opname verslaving). Over de oorsprong van het huis en/of het landgoed heb ik niets kunnen vinden. Wel vond ik het volgende verhaal dat ik de lezer niet wil onthouden.

"Nadat in april 1941, op last van de Duitse autoriteiten, de directe betaling van week- en maandbrieven aan familieleden van de op zee verblijvende en voor de geallieerde zaak varende Nederlandse zeelieden waren gestopt, dreigden vele gezinnen in grote moeilijkheden te komen. Door Kapitein Abraham Filippo, gezagvoerder bij de Holland-Amerika-Lijn, werd direct een steunfonds opgericht waaruit uitkeringen aan de betrokken gezinnen gedaan konden worden. De Zeemanspot was geboren! Het systeem was gebaseerd op "het Inzamelen en Verdelen van contant geld". Om even later verder te gaan met "Van het aanzienlijke bedrag dat na de oorlog in de kas van de Zeemanspot overbleef werd een deel gebruikt om het landgoed de Witte Hull, in de gemeente Zeist, aan te kopen. Hierin werd een vakantieverblijf gevestigd voor door oorlogshandelingen getroffen zeelieden en de nabestaanden van hen die op zee gebleven waren. Van 1946 tot 1964 vervulde de stichting “de Zeemanspot” in “de Witte Hull” deze dankbare taak. In 1964 werd de stichting opgeheven, het landgoed verkocht en het overblijvende geld, méér dan 1 miljoen gulden (!), geschonken aan de voorlopers van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij. De KNRM was in 1991 ontstaan uit een fusie van de KNZHRM en de KZHMRS, welke beiden in 1949 het predikaat Koninklijke hadden verkregen. Van dit bedrag werd ongeveer de helft gebruikt om de bouw van een reddingboot te bekostigen. De naam van de nieuwe, in 1972 te water gelaten en vanuit station Stellendam, op Goeree-Overflakkee, opererende reddingboot laat zich raden….Zeemanspot"   (met dank aan de website van ene Ed Vermeulen).

Verder gaan we en ik zie de Zeister manége en een groep "gewone" hardlopers waarvan het merendeel mannen van meer dan middelbare leeftijd zijn. Knap hoor. Dit deel van het Laantje is in tegenstelling tot het grootste gedeelte verhard. Onverhard is de Oude Woudenbergse Zandweg die we kruisen. De Oude Postweg, nog zo'n oud zandpad, is daarna aan de beurt en ook dit pad is onverhard. Deze Oude Postweg is één van de in de 16e eeuw ontstane postwegen door ons land. De postweg vormde de verbinding tussen Amsterdam en Arnhem. Naast de meeste brede onverharde paden liggen verharde fietspaden, en soms een ruiterpad. In zowel het Zeisterbos als in de Kozakkenput mogen honden los mee. Dit uiteraard tot groot genoegen van Deejay.

Dan komen we een oude bekende tegen. Ik zie de markering van het Trekvogelpad en wel die van etappe 25. Hier ben ik op 24 oktober 2004 tijdens een mooie herfstwandeling langs gewandeld. En dus zie ik hier ook weer het hek dat het Kamp van Zeist beschermt tegen ongewenste gasten. Het Laantje loopt nog niet ten einde en volgt het hek. Een goede honderd meter verderop slaat het Trekvogelpad af naar rechts en wij lopen over het Laantje rechtdoor.

Tja, en daar kondigt zich in de verte het onheil aan. Geen zicht op de Lange Jan in Amersfoort maar een houten balk én prikkeldraad én een bord met "Verboden toegang voor onbevoegden" die op een ondubbelzinnige manier duidelijk maken dat het Laantje Zonder Eind dus toch een einde heeft. Als we bij het eindpunt aankomen, wordt duidelijk dat daar waar het Laantje zou moeten doorlopen het militaire schietterrein van de Leusderheide begint. En hoe goed ik ook mijn best doe, ik kan nergens uit opmaken dat het Laantje hier ooit verder zou hebben gelopen. Maar dat biedt uiteraard geen garantie want in pak hem beet tweehonderd jaar kan de natuur aardig wat verbergen.

Het is bijna tien uur, we hebben er een kleine zes kilometer opzitten, en dus een mooi moment voor een kop koffie. Ondertussen denk ik na over hoe nu verder te wandelen. Via dezelfde route terug is niet erg aanlokkelijk en na een blik op een meegenomen kaartje besluit ik om eerst een stuk naar het oosten te lopen om dan schuin terug richting Austerlitz te gaan. Als de koffie op is, lopen we verder waarbij we evenwijdig gaan aan het schietterrein waar een serene rust heerst. Zelfs het verkeerslawaai van de A28 wordt minder.

En dan, ja hoor, ik zie het goed. Een stuk voor ons uit maakt een ree aanstalten ons pad te kruisen. Op zijn of haar gemak steekt het beest het pad over en geeft mij alle tijd om (te proberen) wat foto's te maken. Deejay bekijkt het allemaal kwispelend en het is maar goed dat hij aan de riem zit. Als het ree verdwenen is en wij onze tocht vervolgen, zie ik rechts nog een wegvluchtende ree. Dit soort onverwachte ontmoetingen maakt je dag altijd helemaal goed. En we lopen al zo lekker. Bij ANWB-paddestoel 21999 slaan we rechts af richting Zeist. De paddestoel geeft aan dat we nog 7 kilometer voor de boeg hebben. Dat zegt ook paddestoel 21790 die een klein stukje verder staat. We gaan wederom naar rechts en we lopen over weer zo'n mooie brede beukenlaan. Een enkele fietser passeert. Andere wandelaars zien we hier niet.

Het pad brengt ons langs het Witte Huis. Nee, niet dat bekende huis uit Washington maar een dienstwoning/kantoor van Staatsbosbeheer. Een stukje verder gaan we bij paddestoel 20292 naar links en we lopen over de weg richting de drukke Woudenbergseweg. Die steken we over waarbij we links het Beauforthuis en rechts het complex van de KNVB zien. We volgen een fietspad, steken de Austerlitze Weg over en via de Grensweg en Hoogkanje gaan we terug richting ons beginpunt. We passeren een randje van landgoed Heidestein en even over half één zijn we na 16½ kilometer terug bij ons beginpunt. Het is rustig fris droog wandelweer geweest.

Het moge duidelijk zijn dat ik deze keer geen gemarkeerde wandeling heb gelopen. In de bossen achter Zeist en Austerlitz kun je alle kanten op. Tevens ligt hier een uitgebreid netwerk aan fietspaden zodat ook een lekkere fietstocht door dit gebied tot de mogelijkheden behoort. Horeca is te vinden in Zeist, onderweg nauwelijks, eventueel een stukje van de route af bij de Pyramide of bij Hotel-Restaurant Oud Londen, beiden aan de Woudenbergseweg. Zelf wat eten en drinken meenemen is altijd wel aan te raden zolang er maar geen rommel wordt achtergelaten in de mooie bossen waar Deejay en ik een fijne wandeling hebben gemaakt. En het Laantje Zonder Eind heeft dus wel degelijk een eind ...