Kaapse Bossen

Na onze wandeling rond het Leersumse Veld, zie Utrechtpad, wil Dennis graag nog een keer met mij wandelen. Marlies wil ook wel mee en we prikken dinsdag 27 juni 2006 om dat te doen. De datum hebben we, nu nog een wandeling. Die moet een beetje in de buurt van Doorn zijn want Marlies wil als vrijwilligster bij manége Liz Hartel gaan werken en zij heeft daar om 16:00 uur een afspraak. Na enig zoekwerk valt mijn keuze op de Kaapse Bossen.

Dit gebied is onderdeel van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en het wordt beheerd door Natuurmonumenten. Die hebben in de Kaapse Bossen enkele gemarkeerde wandelroutes uitgezet en wij denken de 10,5 kilometer lange "witte paaltjesroute" te gaan lopen. Maar dat gaat ietsjes anders.

Als verrassing neem ik Deejay, onze hond, mee. We halen Dennis en Marlies op in Zeist en tegen half twaalf parkeren we de auto op de parkeerplaats bij Chalet Helenaheuvel. Hier beginnen enkele gemarkeerde routes die desgewenst ook kunnen worden gestart vanaf de parkeerplaats aan de provinciale weg Doorn -Leersum, de N225. Wij kiezen voor start en finish bij Helenaheuvel zodat we daar na de wandeling nog wat kunnen drinken, en omdat daar een uitlaatterrein is waar honden, Deejay, los mogen. En dat is fijn voor Deejay en ook fijn voor mij want dan is hij alvast wat energie kwijt voor als hij later aan de lijn moet. De route is dus geschikt voor honden. Helenaheuvel is ook toegankelijk voor rolstoelgebruikers en wandelwagens. Er is zelfs een 1.700 meter lange rolstoelpad.

Na wat googelen, dat tegenwoordig een officieel werkwoord is, vond ik op de website van Helenaheuvel het volgende stukje geschiedenis:

De naam Kaapse Bossen is ontstaan door de aankoop van dit bosgebied, in het midden van de 18 e eeuw, door Hendrik van Swellengrebel. Na 38 jaar in dienst te zijn geweest van de V.O.C., waarvan 12 jaar als gouverneur voor de kaapkolonie in Zuid Afrika, keerde 'Kaapse Hendrik' in 1752 terug naar Holland. Hier kocht hij in Doorn het landgoed Schoonoordt met het daarbij gelegen bos. Deze deden hem zozeer denken aan de savannes in Zuid Afrika dat hij het gebied de Kaapse Bossen noemde.

De heuvel waarop het Chalet is gebouwd dateert uit vroegere eeuwen en is genoemd naar Hendrik's dochter Helena. In 1932 liet de toenmalige eigenaar van de Kaapse Bossen, Mr. Klein - advocaat te Doorn, het Chalet bouwen als theehuis voor de wandelaars. In 1957 lieten de erven het gehele bos met Chalet Helenaheuvel na aan de Vereniging Natuurmonumenten. Sinds 1987 is het Chalet grondig gerenoveerd en uitgebreid en is geopend voor wandelpubliek en voor besloten gelegenheden.

Bovenstaande geeft aan dat het gebied er hier zo'n 250 jaar geleden heel anders moet hebben uit gezien. Ik herken hier in de verste verte geen savannes (meer) in. Genoeg gepraat, we gaan lopen. Daarbij volgen we geen witte paaltjes, die zien we (nog) niet, maar we volgen de blauw gemarkeerde "Hoogtepunten" route. Zo op het oog een vrij nieuwe route die ons 11 afwisselende kilometers belooft.

We wandelen tegen de klok in en we beginnen met het oversteken van het honden uitlaatterrein. Deejay geniet van zijn korte vrijheid want aan de overkant van het veld moet en gaat hij netjes aan de lijn. En dan kom ik direct bij mijn enige klacht voor vandaag. Waarom zijn er toch altijd en overal mensen die dit soort maatregelen aan hun wandellaars lappen en die hun hond toch los laten? "Ja maar mijn hond luistert goed, mijn hond verstoort geen vogels of wild". Dit soort vage argumenten krijg je dan te horen als je hen erop aanspreekt. Heb je geluk dan voelt zo iemand zich nog een beetje schuldig. Tref je het slecht dan kan het gebeuren dat je zomaar wordt uitgescholden. Tja.

De route is (nog) goed gemarkeerd en voert ons richting de eerder genoemde parkeerplaats aan de N225. Daar mogen honden weer los maar dat lijkt me met de drukke weg in de buurt niet zo'n goed idee. In dit deel van het bos probeert Natuurmonumenten zo natuurlijk mogelijk te beheren. En dat is te zien aan onnatuurlijk ogende open plekken in het verder "keurige" bos. Maar op termijn zal dit soort beheer het aanzien van het produktiebos aanzienlijk verbeteren.

We steken heel verrassend de N225 over waarbij we een rijtje huizen passeren waarvan wij de oorsprong niet (her-)kennen maar die er mooi liggen. Oude arbeiderswoningen van één of ander landgoed? Leuk zijn ze zeker. Daarna wandelen we op de grens van bos en akkers om met een boog terug te keren naar de N225. Ter hoogte van het Doornse Gat steken we de weg weer over. Het Doornse Gat is een afgraving dat nu dienst doet als recreatiegebied voor jong (schoolreisjes) en oud (barbecue met hond). Wij wandelen om het "Gat" heen om vervolgens het bos weer in te duiken. En dat ziet er hier, op een raadselachtig soort stenen podium na, van zichzelf al een stuk natuurlijker uit.

Niet natuurlijk maar door mensenhanden gebouwd is het poortgebouw dat we even later passeren. Dit gebouw bestaat uit twee huizen, je zal er maar mogen wonen, met daartussen een toren en een poortkamer. De poort vormt de ingang van Landgoed De Ruiterberg. We nemen een korte pauze en of het daaraan ligt weten we niet maar we vinden geen markering meer van onze "hoogtepunten" route. Wel zien we ineens paaltjes met een witte kop en na enig beraad besluiten we die maar te volgen. Een wijs besluit want na enkele witte paaltjes te hebben gevolgd, doemt ineens een hoge toren voor ons op, "De Kaap".

Op vrijdag 16 juni is de nieuwe uitkijktoren 'De Kaap' in de Kaapse bossen in Doorn feestelijk geopend. Het was een prachtige en zonnige middag. De opening werd verricht door de voorzitter van Natuurmonumenten de heer H. Wijffels en de heer R. Nieuwerf. Tevens waren er diverse sprekers, waaronder wethouder mevrouw E. van Wijngaarden, met hun verhaal over het Nationaal Park. De uitkijktoren is 25,5 meter hoog en geeft een eindeloos uitzicht over het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Bent u ook zo nieuwsgierig naar de toren en het mooie uitzicht? Dan kunt u uiteraard de uitkijktoren bezoeken en beklimmen. Voor meer informatie over de uitkijktoren 'De Kaap', kunt u op de website kijken van Natuurmonumenten. Nieuwsgierig zijn we zeker. Eerst gaan Marlies en Dennis de toren in/op. Marlies komt met haar hoogtevrees niet verder dan de vijfde étage. Samen met Dennis ga ik helemaal naar boven waar we genieten van het wijdse uitzicht. Links en rechts lukt het ons wat van de omgeving te herkennen zoals de kerktorens van Amerongen en Amersfoort. Ook de "skyline" van Utrecht valt te onderscheiden. Deejay, die beneden bij Marlies wacht, vindt het maar niks en wil ook naar boven. Hij komt (gelukkig) niet verder dan de eerste trap.

Na dit letterlijke hoogtepunt gaan weer op stap voor de laatste kilometers. De juiste markering is ook weer aanwezig en zonder problemen zijn we tegen drieën terug bij Helenaheuvel. Daar sluiten we buiten op het terras deze aardige en bovenal gezellige wandeling op gepaste wijze af met een hapje en een drankje. Rest te vertellen dat wij van mening waren dat ook de prijzen die men bij Helenaheuvel hanteert een "hoogtepuntje" zijn ...