Harderbos, een hernieuwde kennismaking

Het Harderbos, een populierenbos, is in 1968 aangeplant. Omdat de populieren nu nog veel licht doorlaten, staan er veel brandnetels. Naarmate het bos dichter wordt, krijgen de brandnetels minder kans. Op den duur zullen de brandnetels in aantal afnemen en ontstaat er een ondergroei van onder andere iepen, essen en berken. Zo ontwikkelt zich na verloop van tijd een gemengd, natuurlijk bos. Langs de Hoge Dwarsvaart en de Pluvierentocht wordt de beschoeiing vervangen door een veel natuurlijker riet- en moeraszone waar meerkoet, fuut en dodaars zich thuis voelen. Deze vogels zijn nu al te zien in het moerassige broekbos dat grenst aan het weidevogelreservaat Kievitslanden, ook van Natuurmonumenten (aldus Vereniging Natuurmonumenten, de beheerder van dit gebied).

Ruim 6 jaar geleden wandelde ik al eens eerder door het Harderbos. Dat beviel mij zo goed dat ik toen in mijn verslag schreef "dat ik deze wandeling zeker nog eens zou doen". Het heeft even geduurd maar zie, zondag 10 september 2006 heb ik voor de tweede keer in het Harderbos gewandeld. Eigenlijk was ik van plan een stuk van het Trekvogelpad te lopen en wel van Alkmaar naar Bergen aan Zee, het beginpunt van deze lange afstand wandeling. Maar ja, de spoorwegen hadden tussen Utrecht en Amsterdam onderhoud gepland zodat ik een alternatief moest zoeken. En inderdaad, dat is deze hernieuwde kennismaking met het Harderbos geworden.

Het enige nadeel van het Harderbos is dat je er niet of nauwelijks met openbaar vervoer kunt komen. Zeker niet op zondag dus ik reis dit keer per auto. Vanuit Maarssenbroek is het nog altijd zo’n 72 kilometer of een klein uur rijden tot op de parkeerplaats aan de Karekietweg/Strandgaperweg.

Genoeg gepraat, het is inmiddels bijna half negen en we gaan wandelen. Ik begin net als in 2000 met een opwarmertje van anderhalve kilometer door het Broekbos waarbij ik ook nu een bezoek breng aan de vernieuwde vogelkijkhut. Daar zie ik niet veel bijzonders. Wat eenden zoals krak- en kuifeend, een meerkoet en enkele dodaars. En een waarschuwing: in dit gebied mogen geen honden mee. Dat mag wel op de wandelroute door het Harderbos, mits (meest van tijd) aangelijnd. In de kijkhut nuttig ik mijn zelf meegenomen koffie, horeca is op deze wandeling niet te vinden, en daarna wandel ik terug richting auto. Daar laat ik de lege thermoskan, verrekijker, en mijn afgeritste broekspijpen achter en om half tien begin ik aan de eigenlijke wandelroute van 9½ kilometer. Hierbij volg ik de meestal goed te vinden rood gemarkeerde paaltjes. En is de markering niet goed te vinden dan biedt het kaartje van Natuurmonumenten nog altijd uitkomst.

Wat is er na mijn vorige wandeling in mei 2000 zoal veranderd in en om het Harderbos?

Ik zie vandaag geen wielewaal maar dat was gelet op de tijd van het jaar ook niet te verwachten. Het zien van een ijsvogel en een ree maakt dit enigszins goed. Verder zie ik een buizerd en twee andere roofvogels en er groeien nog steeds veel brandnetels. Natuurcamping de Gaper is sinds november 2005 gesloten. De belangrijkste reden van de sluiting was dat de ligging midden in het bos voor teveel onrust zorgde. Veel bezoekers vonden dit juist een voordeel maar voor de natuur was het een bron van verstoring. Ook het feit dat de camping aan modernisering toe was en dat het toezicht houden teveel tijd kostte die Natuurmonumenten liever in het beheer en de bescherming van de natuur steekt, resulteerden in de sluiting van de camping.

Aan de "achterkant" van de route zijn de waterpoelen die zes jaar terug nog maar net waren uitgegraven, mooi begroeid en ze ogen natuurlijk. Voor kinderen is er een "heksenroute" uitgezet en één van de poelen kun je per trekpontje oversteken. Ik kan de verleiding niet weerstaan en met drs. P. in gedachten ga ik éénmaal "heen en weer".

Bij de parkeerplaats aan de Sternweg ligt een vrij nieuwe uitspanning, Pannenkoekhuis Hans en Grietje. Dus toch enige horeca. Als ik er rond de klok van elven langs kom, is het nog gesloten. Ik gebruik het terras om lekker in het zonnetje van een boterham te genieten. Over het weer zul je mij niet horen klagen. Het is zonnig en warm en prima om te wandelen. Het gras blijft op sommige paden erg nat dus goede waterdichte schoenen zijn geen overbodige luxe. Het valt me trouwens op dat hier meer gefietst dan gewandeld wordt. Ik kan me daar ook wel iets bij voorstellen.

Sinds november 2002 begrazen Schotse Hooglanders een gedeelte van het bos. Dit is in de buurt van de plas de Lepelaar. Honden moeten hier dus aan de lijn. Ik zie alleen sporen van de grote grazers, de beesten zelf hebben waarschijnlijke een vrije zondag. Af en toe wordt de stilte die hier heerst, verstoord door vliegtuigjes van vliegveld Lelystad en in de verte, richting het Veluwemeer, brommen af en toe zware motoren van boten. Maar verder is het hier niets dan rust.

Tegen de klok van enen ben ik terug bij de parkeerplaats waar de auto in een oven is veranderd. Ik heb lekker gewandeld en deze hernieuwde kennismaking met het Harderbos was het zeker waard. Wel miste ik een beetje de spanning van het mogelijk zien en horen van een wielewaal, maar ja, je kunt niet alles hebben.