Deelerwoud

"Het Deelerwoud is een oase van rust gelegen tussen twee heel bekende buren: in het westen De Hoge Veluwe en in het oosten de Veluwezoom. De relatieve onbekendheid bij het grote publiek is het gebied in het verleden bijna fataal geworden. In 1966 wilde de toenmalige eigenaar 1000 hectare van het Deelerwoud verkopen. De vraagprijs van fl 8 miljoen was echter niet op te brengen. Vlak daarna gingen ook nog eens 200 hectare van de Deelerheide in verschillende kavels in de verkoop. Het hele gebied werd nu bedreigd door versnippering en bouwactiviteiten. Geschrokken kwamen rijk en provincie over de brug met subsidies. Door de actie ‘Behoud het Deelerwoud’ wist Natuurmonumenten de rest van het benodigde aankoopbedrag voor het 200 hectare grote ongerepte natuurgebied bijeen te krijgen: een aankoop op een schaal die tegenwoordig ondenkbaar is. Vanaf 1988 is het gebied verbonden met de Veluwezoom via een wildwissel over de A50". Aldus Natuurmonumenten, beheerder van dit gebied.

Deze keer heb ik niet met één van mijn vaste medewandelaars Bob of Ed gewandeld maar ik ben "vreemd gegaan" met Annika. Want zij is het met wie ik deze 10 kilometer lange tocht van Natuurmonumenten door het Deelerwoud heb gewandeld. Annika is de moeder van Monika en dat is een zeer goede vriendin van Marlies, mijn dochter. Als beide meiden willen gaan logeren bij kennissen in het plaatsje Tonden dat in de buurt van Zutphen ligt, besluit ik om hen met de auto te brengen. Ik kan daarbij mooi het nuttige met het aangename verenigen want na hen in Tonden te hebben afgeleverd, kan ik op de nabij gelegen Veluwe gaan wandelen. Als Annika van mijn plannen hoort, vraagt zij of ze met mij mee mag wandelen. En zoals je al hebt begrepen, mag dat van mij. Dat zij mij de weg naar Tonden kan wijzen omdat zij daar al eerder is geweest, is mooi meegenomen. We wandelen op 19 oktober 2002.

Goed, na deze lange inleiding dan nu meer informatie over de wandeling. Vooraf heb ik mijn keuze op twee alternatieven laten vallen. De eerste is een 11,5 kilometer lange wandeling over de Loenermark, beschreven in het tijdschrift Grasduinen van september 2002 en de tweede wandeling is van Natuurmonumenten, is 10 kilometer lang en gaat door het Deelerwoud. Een blik op de kaart van de Veluwe leert mij dat de Loenermark grofweg gezegd ten oosten van de snelweg Arnhem-Apeldoorn, de A50, ligt en dat het Deelerwoud daar ten westen van ligt. Ik besluit mijn keuze af te laten hangen van de windrichting zodat het achtergrond lawaai van de A50 zo min mogelijk zal zijn. En zoals de oplettende lezer al zal hebben opgemerkt, de wind waait uit het westen en mijn keus is dus het Deelerwoud, een route van Natuurmonumenten. Er worden groen gemarkeerde paaltjes gevolgd en ons startpunt is de parkeerplaats aan de Deelense Weg die loopt van Hoenderloo naar Arnhem.

Na enige spanning over de weersgesteldheid lijkt het met het weer reuze mee te vallen. De voorspellingen waren slechter dan de werkelijkheid tot nu toe is. Hoewel wij vanochtend in de regen richting Tonden reden, is het nu droog en schijnt de zon zelfs regelmatig. Het waait lichtjes en het zal een graad of tien zijn. Alles bij elkaar goed genoeg om rond kwart over enen van start te gaan. We verlaten de zo te zien nog niet zo lang geleden opgeknapte parkeerplaats aan de noordoost kant en we volgen de groene pijlen. Deze zitten vaak laag bij de grond en dat betekent soms goed opletten en zoeken. Het kost verder weinig moeite om de route te volgen.

Het zandpad loopt al snel omhoog en dat is een gevoel dat we bijna de hele wandeling zullen houden. Het lijkt alsof we bijna alleen maar omhoog lopen. Omhoog gaan zo af en toe ook zweefvliegtuigen. Vliegveld Deelen is niet ver weg. Storend zijn de zweefvliegtuigen niet en als je ze zo ziet vliegen, bekruipt mij soms de gedachte hoe heerlijk dat moet zijn, zonder motor als een grote vogel rond te zweven. Wij blijven echter met beide benen op de grond en na een paar kilometer lopen, genieten we van het uitzicht op de helaas uitgebloeide heidevelden. Waar Annika minder van geniet, zijn de Schotse Hooglanders die we tegenkomen. Die beesten zijn best wel groot, zeker als ze rustig herkauwend je route versperren. Tot drie keer toe overkomt ons dit maar tot Annika's grote opluchting slaat de route iedere keer een zijpad in, net voordat het echt eng gaat worden.

"Sinds 1979 komen hier ook weer raven voor. Deze grote zwarte kraaiachtigen herkent u het gemakkelijkst aan het lage kró-kró-geluid".

En inderdaad. We horen, herkennen, en zien een raaf. Verder zien we links en rechts van de overigens goed begaanbare paden de nodige paddestoelen waaronder enkele mooi vliegezwammen. Ook zien we een paar berken met fraaie exemplaren berkenzwammen. Heel bijzonder is een half open gemaakt wespennest (of waren het bijen?) in de grond. Welk dier zou hier verantwoordelijk voor zijn geweest? In de omgeving van het nest liggen her en der stukken honingraat verspreid. Een enkele wesp of bij probeert hier nog wat van te redden maar we geven hen weinig kans.

Andere wandelaars komen we op twee duo's na niet tegen. Annika meent één keer een glimp op te vangen van een hert maar verder zijn we waarschijnlijk op de verkeerde tijd en/of plaats om wild te ontdekken. Of maken we teveel lawaai? Want met onze kinderen als gemeenschappelijk raakvlak is het niet moeilijk om aan de praat te raken maar ook verder hebben we genoeg om over te praten. Annika weet ook één en ander over de natuur en haar vakantie in Finland is een boeiend onderwerp. Daar heb je geen last van Schotse Hooglanders maar wordt gewaarschuwd voor beren. En da's andere koek. Voor beren hoeven we op de Veluwe niet bang te zijn en met de Schotse Hooglanders valt het alleszins mee.

We wandelen ondertussen lekker door en de route is goed te volgen. Het begint licht te regenen maar voordat we echt nat worden, houdt de bui het al weer voor gezien. Aan de "achterkant" van de route maken we nog een ommetje in de hoop een wild-observatiescherm te vinden waar we misschien wat herten kunnen zien. Maar we missen het scherm en na goed drie uur komen we terug op een van de heenweg bekend stuk route en even later zijn we op de parkeerplaats.

Annika en ik zijn het erover eens dat je niet ver van huis hoeft om in alle rust van mooie natuur te kunnen genieten. Na een klein uurtje rijden, zijn we weer in Maarssenbroek en kijken we terug op een leuke wandeling.

Alle wandelroutes van het Deelerwoud zijn ook te vinden op de wandel- en fietskaart van Natuurmonumenten "Nationaal Park Veluwezoom en Deelerwoud". Deze is te koop bij de VVV en bij het bezoekerscentrum Veluwezoom aan de Heuvenseweg in Rheden.

Voor auto’s ligt het startpunt zoals gezegd bij de parkeerplaats bij de ingang van het Deelerwoud aan de Deelense weg, en voor als je gebruik maakt van het openbaar vervoer kun je starten vanaf de voetgangerstunnel onder de A50, (bus 91?, halte Groenendaal) vanwaar je kunt doorsteken naar de route.

De route is vanwege het "zanderige" karakter niet geschikt voor rolstoelen en kinderwagens en hoge hakken. Er loopt overigens ook een fietspad, niet voor ATB's, door het gebied. Honden kunnen mee, mits aangelijnd. In het begin/aan het einde van de route mogen ze lekker los.

Dichtstbijzijnde cafés en restaurants bevinden zich in Hoenderloo en Woeste Hoeve. Langs de route is niets te vinden maar wij hebben dit niet gemist.