Een stadswandeling door Amsterdam in het teken van Herman Brood

Al geruime tijd speel ik met het idee om een keer in Amsterdam te gaan wandelen. Dat is weer eens wat anders dan ergens in de "provincie". Het is daarbij niet de bedoeling om zo maar wat rond te dwalen, of te winkelen, maar het plan is om een route te bedenken die langs plaatsen gaat die op één of andere manier met Herman Brood te maken hebben (gehad). Je bent ten slotte Brood fan of je bent het niet. Op een gegeven moment gaan de plannen groeien en de te wandelen route begint langzaam een vaste vorm te krijgen. Eén en ander ondersteund door internet en lectuur uit de bibliotheek. En zie, op donderdag 9 december 2004 heb ik daadwerkelijk in Amsterdam gewandeld. Lees hieronder mijn verslag van een leuke en soms verrassende stadswandeling.

Even lijkt de zon vandaag te willen gaan schijnen, maar al snel is het weer net zo nevelig en koud als de afgelopen dagen. Nadat ik de auto voor een beurt naar de garage heb gebracht, stap ik om 09:17 uur op de trein die mij van Maarssen naar Utrecht Centraal brengt. Waarom eerst naar Utrecht, hoor ik iemand vragen. Wel, vandaag wandelt Nicole, een collega van me, mee. Zij is al langer in mijn wandelingen geïnteresseerd en wil wel eens ervaren hoe het er tijdens zo'n tocht aan toegaat. Ach, en waarom niet? Ik ontmoet haar in Utrecht waarna we samen verder "treinen" naar Amsterdam. Omdat ik ruim voor ons afgesproken tijdstip op het station ben, koop ik een espresso en voor onderweg een flesje Cola en een Mars. Genietend van de koffie loop ik naar de centrale hal waar ik op mijn metgezel wacht. Zij laat gelukkig niet lang op zich wachten en is ook al voorzien van koffie. We begeven ons naar de gereedstaande sneltrein die om 10:02 uur vertrekt. Onderweg bekijken we de plannen voor de te volgen route en voor we het weten zijn we bij het Amstel Station, onze startplaats. Hier zoeken we eerst een wc en koffie maar omdat er bij navraag geen toiletten op het station schijnen te zijn, laten we de koffie maar de koffie.

Om half elf verlaten we het Amstel Station aan de oostzijde en we gaan op zoek naar een brug die ons naar de overkant van de Amstel kan brengen. Die brug is snel gevonden en het blijkt niet zo maar een brug te zijn. Het is de Berlagebrug. Dit is het laatste werk van de beroemde architect H.P. Berlage in Amsterdam, werd voltooid in mei 1932, en was de bekroning van Berlage’s grote Plan-Zuid. Over deze brug steken wij het koude water van de Amstel over, slaan linksaf, en we volgen de Amstel naar het zuiden. We lopen op de Amsteldijk. Langs de Amstel bewonderen we mooie en bekritiseren we minder mooie woonboten. De overkant, de Omval, is deels in nevelen gehuld en dat is voor wat betreft het maken van foto's best wel jammer. We lopen onder de Utrechtseweg door en dan ligt daar, enigszins verrassend, Paviljoen Miranda. We kijken elkaar eens aan en even later zitten we, en dat is door de mistige kou eerder dan gepland, aan de koffie verkeerd en de espresso. Dit gezellige café-restaurant begon in 1887 als pleisterplaats waar je met een pontje naar de overkant van de Amstel kon. En weer terug uiteraard. Na een minuut of twintig verruilen we de warmte van Brasserie de Lakey, zoals het gedeelte heet waar wij onze koffie genoten, weer voor de frisse buitenlucht. 

Al snel komen we bij begraafplaats Zorgvlied. Daar is bij de receptie een gratis plattegrond af te halen met "ligplaatsen" van bekende Nederlanders. Naast Herman Brood vind je op Zorgvlied o.a. de graven van Annie M.G. Schmidt, Ischa Meijer, Carel Willink, en vele anderen. De dame achter de receptie ziet mijn fototoestel en wijst ons er op dat er alleen foto's mogen worden gemaakt als er geen namen in beeld worden gebracht. Aangezien Herman altijd graag in de publiciteit stond, nemen we maar aan dat deze regel niet geldt voor zijn graf. Op de (lege) flessen drank na vind ik persoonlijk het monument met de engel niet echt des Hermans. De plattegrond is trouwens geen overbodige luxe want zelfs met het kaartje is het nog even zoeken. Op de begraafplaats heerst een haast serene rust, ondanks de herrie makende "bladblazers". En de nadrukkelijk aanwezige parkieten!

Tegen de klok van twaalf verlaten we Zorgvlied en we lopen een stukje terug langs de Amsteldijk tot we bij de Zuidelijke Wandelweg komen. What's in a name. Zou er ook een Noordelijke Wandelweg zijn? We verlustigen ons aan enkele mooie huizen en aan een bejaardenhuis(?) met fraaie glazen voorgevels. Ons volgende doel is de Jan van Eijckstraat waar Herman Brood geruime tijd heeft gewoond. Daarna staat het Hilton Hotel aan de Apollolaan op het programma. Maar ja, plannen kunnen veranderen.

Aan het einde van de Wandelweg gaan we rechtsaf waarbij we evenwijdig aan de Europaboulevard lopen. Aan de overkant liggen de gebouwen van de RAI. De boulevard buigt schuin naar links en gaat over in het Europalein. Het is inmiddels half één en lunchtijd. We laten ons oog vallen op Plein 27, een Amsterdamse broodjeszaak annex snackbar. We genieten een ruim half uur van koffie, warme chocola, koude melk, lekkere broodjes, en van de warmte. Omdat tijdens onze lunchpauze de tijd niet stilstaat, en we uiterlijk tegen 16:00 uur een trein terug richting Utrecht willen hebben, bekijken en herzien we de resterende routeplannen. We besluiten de Van Eijckstraat en het Hilton te laten voor wat ze zijn.

Vanaf het Europaplein lopen we de Scheldestraat in. Het is dat we net geluncht hebben, want wat zitten daar veel verschillende eetgelegenheden. Bij de Amstelkade gaat de Scheldestraat over in de Ferdinand Bolstraat die wij vrolijk volgen. Deze drukke winkelstraat ligt grotendeels open en dat zal voor de aanwezige winkels de nodige overlast en minder klanten betekenen. Na het passeren van de Albert Cuyp komen we op de Stadhouderskade. We steken de Singelgracht over en via het Wetering Plantsoen wandelen we richting de Weteringschans. In het Wetering Plantsoen passeren we het monument "De gevallen hoornblazer". Dit door Gerrit Bolhuis ontworpen monument staat op de plaats waar in 1945 door de Duitsers als represaille voor een verzetsdaad 36 onschuldige Nederlandse gijzelaars in het openbaar werden doodgeschoten.

Langs de Weteringschans loont het de moeite af en toe eens langs de gevels omhoog te kijken. Niet alleen daar trouwens, want op de meest onverwachte plaatsen vallen er mooie panden, gevels en sierlijke ornamenten te ontdekken. Wel oppassen voor de helaas ook hier aanwezig hondenpoep. Aan de overkant ligt Paradiso dat bekendheid geniet als (pop-) concertpodium. En het is een plaats waar Herman Brood de nodige optredens heeft verzorgd, en waar in 2001 zijn uitvaartdienst werd gehouden.

We zijn inmiddels op het Leidseplein aangekomen, het is bijna twee uur, en het is nog altijd nevelig en koud. Tijd dus voor het volgende opwarmertje. Hiervoor gaan we naar Café Americain. Dit prachtige café is onderdeel van het rond 1900 gebouwde Hotel Americain en is een bezoek meer dan waard. Onder andere de inrichting met het art-deco interieur, hoge ramen met glas-in-lood details en stijlvolle Tiffany lampen zorgen voor een aparte sfeer. En je kunt hier schrijvers, muzikanten, acteurs en andere artiesten uit de nationale en internationale kunstwereld tegenkomen. Wij herkennen alleen elkaar. Als we voldoende zijn opgewarmd, koffie speciaal doet wonderen, gaan we rond half drie op pad voor het laatste deel van onze tocht. 

Vanaf het Leidseplein lopen we om de Stadsschouwburg heen de Lijnbaansgracht in. Daar ligt aan de linkerkant de Melkweg. Waar Paradiso gehuisvest is in een voormalige kerk, is de Melkweg dat in een heuse melkfabriek. Nu vinden er regelmatig (pop-)concerten en andere culturele evenementen plaats. Het moge duidelijk zijn dat Herman Brood ook hier menig avondje heeft gemusiceerd. Drie dagen eerder was ik zelf nog in de Melkweg en wel als toeschouwer bij een optreden van reggaelegende Lee Perry. Dit even tussendoor.

We steken de Leidsegracht over en volgen deze naar rechts. We passeren mooie monumentale panden. Je moet van goeden huize komen, lees aardig wat geld bezitten, om hier te kunnen wonen. Aan het eind van de Leidsegracht lopen we even een stukje links de Herengracht op om dan rechts over de Heibrug en door de Heisteeg op de Spuistraat uit te komen. Hier bevindt zich ons volgende doel, Café & Galerie Dante. En daar zijn we niet voor de volgende kop koffie maar voor de galerie. Beneden bevindt zich het café waar je wat kunt eten en/of drinken. Via een smalle trap (er is ook een lift) kom je op de eerste verdieping waar de galerie is en via een tweede trapje kom je op de tweede verdieping alwaar nog een gedeelte van de galerie is. En hierboven proef ik, mijn persoonlijke gevoel, een beetje de sfeer van Herman Brood. Want in dit gedeelte, met name in het achterste deel dat helaas voor het publiek is gesloten, werkte en woonde hij regelmatig. Naast de nodige schilderwerken hangen er ook enkele lijsten waarin platenhoezen en foto's zijn verzameld. En eigenlijk vind ik dat, ik blijf persoonlijk, meer aanspreken dan het meeste van zijn schilderkunst.

Als we Dante verlaten is het te laat voor een ommetje door de Jordaan. Dat bewaren we maar voor een andere keer en voor als het wat aangenamer weer is. Nu lopen we de Spuistraat uit om via de Dam en het Damrak richting het Centraal Station te gaan. Er is nog wat tijd over en die besteden we aan het kopen van de cd Mans Genoeg van Frédérique Spigt. Hiervoor slagen we bij Boudisque aan de Haringpakkerssteeg, een zijstraat van het Damrak. En om in de geest van Herman Brood te blijven, op deze cd zingt mevrouw Spigt o.a. een postuum duet met de heer Brood.

Wat rest is de terugreis. We zijn precies op tijd op het station voor de sneltrein van 15:47 uur en een half uur later zijn we al weer terug op Utrecht Centraal. Onderweg nemen we de wandeling nog eens door en we zijn beiden van mening dat het ondanks de kou een geslaagde en gezellige wandeling is geweest. Langs onverwachte plekjes, soms zoals gepland, soms even anders. En het blijkt ook leuk te zijn om eens in een stad rond te wandelen.

Voor alle volledigheid, de hierboven getoonde foto's zijn door mij gemaakt en door Nicole uitgekozen.

Handige Links   (die in een nieuw window worden geopend)